Bài 28: Vẽ chân dung

Theo tôi thì Leonardo da Vinci, MichelangeloRembrandt là những người vẽ 3D thành thục nhất trong lịch sử. Tài năng của họ vẫn còn để lại cảm hứng cho chúng ta đến ngày nay. Tuy nhiên trước khi họ là bậc thầy hội họa thì họ cũng chỉ là những người học việc mà thôi. Họ học cách vẽ từ các người thầy của mình. Họ học vẽ bằng cách nghiên cứu, sao chép, và tô lại những tác phẩm của những người thầy của mình qua nhiều năm.

Như tôi đã giải thích ở những bài trước, học vẽ bằng cách sao chép và tô lại cũng rất quan trọng. Sau hơn 30 năm nghiên cứu về vấn đề này, tôi vẫn thấy rất nhiều nhà giáo tin rằng học trò của mình cần phải trải qua quá trình quan sát, nghiên cứu, thử và sai. Tôi tôn trọng cách dạy học của họ bởi nó cũng có nhiều hiệu quả với những người có một nghị lực học vẽ phi thường không ngại thử thách gian truân. Nhưng hầu hết các học trò mà tôi đã từng dạy bỏ dở giữa chừng khi tôi không chỉ cho họ rằng sao chép và đồ lại hình không phải là gian lận.

Đồ lại hình sẽ giúp bạn tự tin hơn. Tôi thì nghĩ là: Tại sao phải sáng tạo lại cối xay gió chứ? Tại sao bắt học sinh đứng trước một người mẫu và bắt họ vẽ lại mà không dạy họ cách tô bóng sắc độ, đổ bóng, kích thước, vị trí, chồng lên nhau, đường bao, rút gọn và những điều luật hội họa khác? Tại sao không giúp học sinh biết cách vẽ mặt người, thân người và hình dáng bằng cách đồ lại những tác phẩm lớn của các bậc thầy hội họa?


Bài Học

Trong bài này, tôi đồ lại một tác phẩm của Leonardo da Vinci, cô gái Thiên Thần trong bức tranh Madonna of the Rocks. Tôi muốn bạn đồ lại hình này với một chiếc bút chì và một tờ giấy mỏng. Đồ lại hình này 10, 12 hay 20 lần trên cùng một tờ giấy, không cần quan tâm tới đổ bóng vội.

Kết quả hình ảnh cho Madonna Of The Rocks

Bước 1. Đồ lại khuôn mặt, má và cằm với những đường cong chữ S.

Bước 2. Đồ lại chiếc mũi và lỗ mũi rút gọn. Chú ý phần đầu mũi có dạng bầu bầu.

Bước 3. Từ từ đồ lại đôi mắt đầy cảm xúc đó bằng cách áp dụng Kích Thước. Để ý da Vinci đã tài tình giải bài toán khó tạo ảo ảnh chiều sâu bằng cách vẽ con mắt gần hơn lớn hơn, rồi để lông mi chồng lên đồng tử nữa.

Bước 4. Như da Vinci đã làm, một vài nét cong chữ S trên trán và quanh mặt thể hiện tóc.

Bước 5. Vẽ đôi môi. Chú ý cách môi trên hơi lún xuống và khe ở giữa hai lỗ mũi cũng thẳng hàng với chỗ lún xuống đó. Môi dưới thì lại bao gồm hai hình cầu nối với nhau.

Bước 6. Sau khi tô lại hình ảnh này khoảng 10 lần (mất khoảng 20′ thôi), bắt đầu với một tờ giấy trắng mỏng khác và lại tô lại khuôn mặt của cô gái dễ thương này một lần nữa. Lần này, để tô bóng cho khuôn mặt thì bạn sẽ không được sử dụng bức vẽ của da Vinci nữa. Giờ thì nghiên cứu cách da Vinci tô bóng khuôn mặt cô gái. Ông ấy đã để nguồn sáng ở đâu? Ba nơi tối nhất là những nơi nào? Ba nơi sáng nhất là nơi nào? Nhẹ tay tô bóng ba nơi phản chiếu ánh sáng sáng nhất. Thường thì bắt đầu từ sáng tới tối luôn là một ý hay. Bạn luôn có thể làm một nơi nào đó tối hơn nhưng rất khó để làm nó sáng hơn.

Bước 7. Tô bóng từ nơi sáng nhất tới nơi tối nhất, nghiên cứu và sao chép cách mà da Vinci xác định đường cong của trán, mắt và má với những sắc độ hòa trộn mà chúng ta đã học ngay từ bài 1 với khối cầu.

Tiếp tục nghiên cứu và sao chép cách nghệ sĩ bậc thầy này tô bóng mắt, lông mi, lông mày đồng tử và ống lệ… Quả thật là thiên tài. Bạn có thể tưởng tượng ra da Vinci cũng đang tô bóng ống lệ như bạn không? Bạn có thể tưởng tượng ra quá trình tư duy sáng tạo của ông khi ông đè mi mắt lên đồng tử không? (Bạn có thể thấy mình đang chuyển tải da Vinci lên chính bản thân không? Bạn có thể Email cho tôi bí mật thật sự của Da Vinci Code chứ?)

Bước 8. Để phần đầu của mũi gần sáng để thể hiện sự phản chiếu ánh sáng của nó. Tô bóng mũi  với những nét bút miết. Chú ý Da Vinci tạo hình lỗ mũi chỉ với sắc độ hòa trộn mà không dùng một nét bút chì cứng nào. Thật nhẹ nhàng tô bóng cho môi, kết hợp hai hình cầu ở môi dưới, tô đường ở giữa hai môi bằng hai đường cong chữ S.

Vậy là xong. Học chính sắc thái để vẽ khuôn mặt người từ Leonardo da Vinci! Tôi khuyến khích bạn nên đồ thêm vài lần nữa với sắc độ hoàn chỉnh. Da Vinci đã phủ đầy vở nháp của ông ấy với những hình vẽ luyện tập, sao chép, nghiên cứu một khuôn mặt, bàn tay, một đôi tai, và cả những ngón chân nữa. Bạn có thể google thử sketchbook of Michelangelo, da Vinci và Rembrandt để có cảm hứng luyện tập.


Bài Tập

Đồ lại những tác phẩm lớn của khuôn mặt hay cơ thể của những họa sĩ đại tài là một bài tập xây dựng sự tự tin mà tôi hi vọng nó sẽ tạo cảm hứng cho bạn nghiên cứu, sao chép và đồ lại thành công hàng tá khuôn mặt hay cơ thể của da Vinci hay những người khác.

Bài tập đồ hình này cũng rất vui với những bức ảnh nữa đấy. Bạn thử đi: Dùng một bức ảnh của ai đó đặc biệt của bạn, phóng to nó bằng một cái máy photocopy (nhớ làm bức ảnh thành đen trắng nếu được); những bức ảnh đen trắng rất tốt để nghiên cứu/sao chép/ đồ lại vì phần sắc độ đã tỏ rõ trong khuôn hình rồi. Đây là một bài học rất đơn giản giúp bạn có hứng thú để đào sâu tìm tòi hơn về khuôn mặt của con người. Đây là hai cuốn sách phải có: “How to draw life like portraits from photographs” của Lee Hammond“Drawing Faces” của George Bridgeman.

Hãy khắc cốt ghi tâm những gì bạn học được từ các tác phẩm của da Vinci, hãy cùng học cách vẽ một khuôn mặt đang nhìn thẳng vào bạn. Không biết rằng bạn có thể chỉ ra sự khác biệt giữa phong cách hoạt hình của tôi với tuyệt phẩm của da Vinci không nhỉ?

Bước 1. Bắt đầu với một hình quả trứng, hơi lớn hơn ở phần trên.

Bước 2. Vẽ một trục thẳng đứng ở giữa khuôn mặt và một trục ngang ở gần giữa khuôn mặt. Đây là đường chỉ dẫn để bạn vẽ mắt.

Bước 3. Vẽ một đường ngang nhỏ ở giữa trục ngang và điểm cuối của cằm. Đây sẽ là đường chỉ dẫn cho bạn vẽ mũi.

Bước 4. Một lần nữa, vẽ một đường chỉ dẫn khác ở giữa khoảng cách giữa mũi và cằm. Đây  là đường giúp bạn vẽ miệng.

Bước 5. Chia trục ngang để vẽ mắt thành 5 phần. Bắt đầu với hai đường ở giữa và từ từ sang hai bên.

Bước 6. Tạo hình khuôn mắt với hình quả chanh, với ống lệ đối diện nhau. Tạo hình chiếc mũi từ cạnh của mắt tới đường chỉ dẫn vẽ mũi bằng một hình chữ nhật nhạt. Mắt của con người có rất nhiều loại, hình dáng, chúng ta sẽ đi sâu vào bài sau.

Bước 7. Vẽ chi tiết cho mi mắt và đồng tử. Từ điểm giữa đồng tử, vẽ hai đường thẳng để xác định vị trí của môi.

Bước 8. Vẽ đôi môi, nhớ về cách tô bóng sắc độ theo đường bao bạn đã học từ bức vẽ của da Vinci. Tạo hình mũi và lông mày.

Bước 9. Bạn có biết một cái đầu nặng khoảng 16 pounds không? Bằng một quả bóng bowling đó. Bạn hãy nhớ điều này khi vẽ cái cổ, nó phải chịu đựng sức nặng nhiều lắm đấy. Nó không phải là một que tăm mà là một hình trụ dày. Cổ sẽ bắt đầu từ đường chỉ dẫn vẽ mũi, thon vào và lại hướng ra khi nó đến vai. Phác hai đường tóc, một lỗi hay mắc là vẽ tóc quá cao, nên hãy sử dụng những đường chỉ dẫn của bạn. Giờ thì vẽ tai bằng cách dùng đường chỉ dẫn vẽ mắt và mũi. Bắt đầu vẽ tóc với những đường cong chữ S, trong khi đó tưởng tượng ra kiểu tóc.

Bước 10. Tạo hình cho trán, xương quai hàm, thái dương và cổ. Vẽ tóc như da Vinci. Hãy vui vẻ tô bóng sắc độ cho khuôn mặt, nhớ đi từ sáng tới tối (bằng cách nhớ lại chỗ nào trên mặt bạn bị cháy nắng đầu tiên): giữa trán, đầu mũi, phần nhô lên của má và cằm. Tập trung làm những nơi này gần với sắc trắng và phản chiếu ánh sáng.

Tuyệt vời! Bạn đã thành công nghiên cứu những đường nét thiên tài của Leonardo da Vinci, và nắm được cơ bản lưới hình học của khuôn mặt người.

Bài vẽ của học viên:


Video Hướng Dẫn

đang thực hiện…

Nguyên tác: Mark Kirstler

Người dịch: La Nostalgie des Choses

Biên soạn: Xan San